Η πορεία του ΠΑΣΟΚ υπό την ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ενώ το διακύβευμα της Χαριλάου Τρικούπη είναι η επιστροφή σε τροχιά διακυβέρνησης, η μέθοδος που ακολουθείται δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την πολιτική ηθική, την εσωκομματική δημοκρατία και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης της παράταξης.
Μια από τις βασικές κριτικές που δέχεται ο σημερινός πρόεδρος αφορά τον τρόπο διαχείρισης του στελεχιακού δυναμικού. Η εικόνα ενός κόμματος που λειτουργεί με μια κλειστή ομάδα, την ώρα που ιστορικά στελέχη με διαφορετική προσέγγιση παραγκωνίζονται, δημιουργεί την αίσθηση μιας «περιχαράκωσης». Η πολιτική επιβίωση όμως ενός αρχηγού δεν μπορεί να βασίζεται στην απαίτηση για απόλυτη συμμόρφωση, αλλά στη σύνθεση απόψεων. Όταν η διαφωνία βαφτίζεται «υπονόμευση» και οδηγεί σε περιθωριοποίηση, το κόμμα χάνει τη ζωντάνια του και μετατρέπεται σε έναν μηχανισμό προστασίας της ηγετικής ομάδας.
Το πιο ακανθώδες σημείο της στρατηγικής Ανδρουλάκη είναι η επιλεκτική «αμνηστία» σε πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν στις πιο σκοτεινές περιόδους της πρόσφατης πολιτικής ιστορίας. Η βάση του ΠΑΣΟΚ, που άντεξε στις ύβρεις των «αγανακτισμένων» πλατειών και στάθηκε απέναντι στον λαϊκισμό της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, παρακολουθεί με αμηχανία την επιστροφή στελεχών που κάποτε «εφτυναν» την παράταξη για ένα κυβερνητικό θώκο.
Η στρατηγική της διεύρυνσης είναι θεμιτή, αλλά όταν γίνεται χωρίς κριτήρια με βάση αρχές και αξίες, κινδυνεύει να μετατραπεί σε καιροσκοπισμό. Η ενσωμάτωση προσώπων που ταυτίστηκαν με την τοξικότητα και την αντι-ΠΑΣΟΚ ρητορική της προηγούμενης δεκαετίας δεν προσθέτει κύρος. Αντίθετα, θολώνει το στίγμα του κόμματος και προσβάλλει τα στελέχη εκείνα που κράτησαν το λάβαρο ψηλά όταν το ΠΑΣΟΚ μαχόταν για την πολιτική του επιβίωση.
Η εμμονή στις εσωτερικές ισορροπίες και στις μεταγραφές τακτικισμού αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα. Την απουσία μιας καθαρής, ανατρεπτικής πρότασης που θα συγκινήσει την κοινωνία. Αν το ΠΑΣΟΚ θέλει να γίνει ξανά πρωταγωνιστής, δεν αρκεί να γίνει ένα «υποκατάστατο» του ΣΥΡΙΖΑ με τα ίδια υλικά. Απαιτείται ανανέωση με νέα πρόσωπα, άφθαρτα, που δεν κουβαλάνε το βάρος της πολιτικής κολωτούμπας.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης οφείλει να αντιληφθεί ότι η ηγεσία κρίνεται από τη ικανότητα της σύνθεσης και την πίστη στις αρχές της παράταξης. Η οικοδόμηση ενός κόμματος «πιστών» και η ανακύκλωση στελεχών που τραυμάτισαν το ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν, μπορεί να προσφέρουν πρόσκαιρα επικοινωνιακά οφέλη, αλλά μακροπρόθεσμα αποξενώνουν τη βάση και στερούν από το κίνημα την ηθική του υπεροχή.
